چرا ایران باید به نرمافزارهای آزاد/متنباز روی آورد
در این یادداشت، بهصورت خلاصه و کاربردی، دلایل و نمونههای موفق جهانی برای توجه بیشتر ایران به این حوزه را مرور میکنیم.
مزایای کلیدی آزاد/متنباز برای ایران
کاهش هزینههای فناوری: نرمافزارهای آزاد/متنباز معمولاً بدون هزینه مجوز اولیه هستند و میتوانند جایگزین راهحلهای پرهزینه تجاری شوند.
استقلال دیجیتال: با دسترسی به کد منبع، امکان سفارشیسازی و توسعه داخلی فراهم میشود و وابستگی به شرکتهای خارجی کاهش مییابد.این امر در افزایش بازدهی در اقتصاد دیجیتال و همچنین سهولت در تحول دیجیتال نقش بسزایی ایفا میکند.(مثال:گزارش سال ۲۰۰۶ اتحادیه اروپا در خصوص تأثیر اقتصادی بکارگیری نرمافزارهای آزاد/متنباز)
افزایش امنیت و شفافیت: قابلیت بازرسی کد توسط جامعه توسعهدهندگان، باعث شناسایی سریعتر آسیبپذیریها و رفع آنها میشود.
رشد اکوسیستم داخلی: فرصتهای شغلی و نوآوری در داخل کشور بطور فزایندهای افزایش مییابد.(مثال:گزارش سال ۲۰۰۶ اتحادیه اروپا در خصوص تأثیر اقتصادی بکارگیری نرمافزارهای آزاد/متنباز)
همکاری جهانی: توسعهدهندگان ایرانی میتوانند در پروژههای بینالمللی مشارکت کنند و دانش فنی خود را ارتقا دهند.
نمونه تجربههای موفق برخی کشورها
فرانسه: پلیس فرانسه بیش از ۱۵ سال است که از سیستمعامل لینوکس و توزیع سفارشی GendBuntu استفاده میکند.
آلمان: دولت آلمان با اجرای استراتژی «حاکمیت دیجیتال»، استفاده از نرمافزارهای آزاد/متنباز را در بخش دولتی ترویج میدهد.
هند (ایالت کرالا): از سال ۲۰۰۱ سیاست رسمی حمایت از نرمافزارهای آزاد/متنباز را اجرا کرده و مرکز تخصصی ICFOSS را راهاندازی نموده است.
آمریکا: دولت فدرال با سیاست انتشار کدهای دولتی بهصورت آزاد/متنباز، شفافیت و مشارکت عمومی را افزایش داده است.
نمونههای عینی در بخشهای مختلف
آموزش: پلتفرم Moodle در دانشگاههای معتبر جهانی مانند کمبریج و Monash استفاده میشود.
سلامت: سیستم OpenMRS در کشورهایی مانند کنیا و موزامبیک برای مدیریت پروندههای سلامت بهکار رفته است.
امنیت سایبری: پلتفرم Open Threat Exchange (OTX) در ۱۴۰ کشور برای اشتراکگذاری اطلاعات تهدیدات استفاده میشود.
سخن آخر
استفاده از نرمافزارهای آزاد/متنباز میتواند به ایران در کاهش هزینهها، افزایش استقلال فناوری، بهبود امنیت سایبری و رشد نیروی متخصص داخلی کمک کند. همچنین، همگامشدن با تجربه موفق کشورهای دیگر، فرصتهای جدیدی برای همکاری و توسعه در سطح جهانی ایجاد خواهد کرد.
برای تحقق این هدف، نیازمند رهبری روشن، سرمایهگذاری در آموزش و فرهنگسازی، و مشارکت فعال بخشهای مردمنهاد، دولتی و خصوصی هستیم.
این یادداشت بر اساس مطالعه نمونههای جهانی و مزایای اثباتشده نرمافزارهای آزاد/متنباز تهیه شده است.
* مدیرعامل انجمن نرمافزارهای آزاد/متنباز
Authors: صاحبخبران - جدیدترین و آخرین اخبار ایران و جهان - علمی-فناوری